Soạn bài Thực hành về vận dụng một số kiểu câu trong văn bản lớp 11

Soạn bài Thực hành về vận dụng một số kiểu câu trong văn bản lớp 11

 Khi nói, khi viết muốn truyền đạt đúng nội dung tư tưởng tình cảm của mình mỗi chúng ta cần phải có khả năng sử dụng câu một cách đúng đắn nhất, có hiệu quả nhất. Bài học “Thực hành về vận dụng một số kiểu câu trong văn bản” không chỉ giúp chúng ta củng cố và nâng cao kiến thức về một số kiểu câu thường dùng trong Tiếng Việt mà còn giúp chúng ta có cơ hội thực hành, luyện tập thành thạo các kĩ năng viết và sử dụng các kiểu câu. Từ đó  biết phân tích và lĩnh hội kiểu câu trong văn bản và biết cách lựa chọn kiểu câu thích hợp để diễn đạt khi nói và viết. Dưới dây mình sẽ hướng dẫn các bạn soạn bài: “Thực hành về vận dụng một số kiểu câu trong văn bản” trước khi lên lớp.           

SOẠN BÀI  THỰC HÀNH VỀ SỬ DỤNG MỘT SỐ KIỂU CÂU TRONG VĂN BẢN.LỚP 11

I. Dùng kiểu câu bị động

Câu 1 (trang 194 sgk Ngữ Văn 11 Tập 1):

 Nếu thay câu chủ động vào đoạn văn, câu không sai nhưng không nối tiếp ý và hướng triển khai ý của câu đi trước.Câu đi trước đang nói về đề tài hắn.Vì thế câu tiếp theo phải chọn hắn làm đề tài để tiếp tục ý được bàn tới trong câu trước.

  Còn nếu thay vào vị trí đó câu chủ động thì sẽ không tiếp tục được đề tài về hắn mà đã chuyển sang để nói về một người đàn bà nào.

Xem thêm:  Kể chuyện tưởng tượng lớp 6: Sơn tinh thủy Tinh

Câu 2 (trang 194 sgk Ngữ Văn 11 Tập 1):

Câu bị động: Đời hắn chưa bao giờ được săn sóc bởi một bàn tay “đàn bà”.

Tác dụng: Tạo ra sự liên kết ý với câu đi trước, tiếp tục đề tài nói về hắn

Câu 3 (trang 194 sgk Ngữ Văn 11 Tập 1):

Nam Cao không được cuộc đời ưu ái. Sau khi học hết bậc Thành chung, ông vào Sài Gòn kiếm sống nhưng vì nghèo túng và ốm đau đã ném trả ông lại quê hương. Nam Cao cũng không được may mắn như bao nhà văn khác. Ông thử ngòi bút bằng những câu chuyện tình lãng mạn nhưng thất bại, sau đó tìm đến chủ nghĩa hiện thực mới thành công. Nam Cao luôn bị cái nghèo và cái đói ám ảnh, vì vậy ông có thái độ cảm thông sâu sắc với những người nghèo khổ, bất hạnh quê ông.

II. Dùng kiểu câu có khởi ngữ

Câu 1 (trang 194 sgk Ngữ Văn 11 Tập 1):

Trong đoạn văn trên, câu có chứa thành phần khởi ngữ: Hành thì nhà thị may lại còn.

Khởi ngữ: hành.

Câu 2 (trang 195 sgk Ngữ Văn 11 Tập 1):

Câu có chứa khởi ngữ có liên kết chặt chẽ hơn về ý với câu đi trước nhờ sự đối lập giữa các từ gạo và hành (hai thứ cần thiết để nấu cháo). Hơn thế, do câu trước đã hàm ý nói về cháo hànhvà câu kế tiếp nói về gạo thì việc bắt đầu câu này bằng một khởi ngữ (hành) sẽ làm cho mạch văn trôi chảy hơn.

Xem thêm:  Soạn bài Lai tân đầy đủ hay nhất

Câu 3 (trang 195 sgk Ngữ Văn 11 Tập 1):

Chọn câu C: Còn mắt tôi thì các anh lái xe bảo: Cô có cái nhìn sao mà xa xăm.

Câu 4 (trang 195 sgk Ngữ Văn 11 Tập 1):

a.     Khởi ngữ: Tự tôi.

     Vị trí: Đứng ở đầu câu, trước chủ ngữ.

    Có ngắt quãng (dấu phẩy), sau khởi ngữ.

     Tác dụng: Nêu một đề tài có quan hệ liên tưởng với điều đã nói trong câu trước.

b.

     Khởi ngữ: Cảm giác, tình tự, đời sống cảm xúc.

     Vị trí: đứng ở đầu câu, trước chủ ngữ (ấy).

    Có ngắt quãng (dấu phẩy) sau khởi ngữ.

     Tác dụng: Nêu lên một đề tài có quan hệ với điều đã nói trong câu đi trước (thể hiện những thông tin đã biết từ câu đi trước)

III. Dùng kiểu câu có trạng ngữ chỉ tình huống

Câu 1 (trang 195 sgk Ngữ Văn 11 Tập 1):

a) Phần in đậm nằm ở vị trí đầu câu.

b) Có cấu tạo là cụm động từ.

c) Có thể chuyển ra sau chủ ngữ:Bà già kia thấy thị hỏi, bật cười.

Nhận xét: Sau khi chuyển, câu có hai vị ngữ, hai vị ngữ này cùng có cấu tạo là các cụm động từ, cùng biểu hiện hoạt động của một chủ thể là Bà già kia.Nhưng viết theo kiểu câu có một cụm động từ ở trước chủ ngữ thì câu nối tiếp về ý rõ ràng hơn với câu trước đó.

Xem thêm:  Tả cây bưởi lớp 6 - Bài văn miêu tả cây bưởi

Câu 2 (trang 196 sgk Ngữ Văn 11 Tập 1):

Chỉ có thể chọn phương án C là phù hợp

Câu 3 (trang 196 sgk Ngữ Văn 11 Tập 1):

a) Trạng ngữ chỉ tình huống: Nhận được phiến trát của Sơn Hưng Tuyên đốc bộ đường.

b) Tác dụng: Vì câu này đứng  đầu văn bản nên trạng ngữ không có tác dụng liên kết văn bản mà chỉ có tác dụng phân biệt tin thứ yếu (thể hiện ở phần trạng ngữ đầu câu) với tin quan trọng (thể hiện ở phần  vị ngữ chính của câu:quay lại hỏi thầy thơ lai).

IV. Tổng kết về việc sử dụng ba kiểu câu trong văn bản

Câu 1 (trang 196 sgk Ngữ Văn 11 Tập 1):

Thành phần chủ ngữ trong kiểu câu bị động, thành phần khởi ngữ và thành phần trạng ngữ chỉ tình huống đều chiếm vị trí đầu câu.

Câu 2 (trang 196 sgk Ngữ Văn 11 Tập 1):

Các thành phần kể trên thường thể hiện nội dung thông tin đã biết từ những câu đi trước trong văn bản, hay thể hiện  một nội dung dễ dàng liên tưởng từ những điều đã  biết ở những câu đi trước, hoặc  một thông tin không quan trọng.

Câu 3 (trang 196 sgk Ngữ Văn 11 Tập 1):

Vì vậy, việc sử dụng những kiểu câu bị động, câu có thành phần khởi ngữ, câu có trạng ngữ chỉ tình huống có tác dụng liên kết ý, tạo mạch lạc trong văn bản.

Nguồn Internet